Filmmuziek: Hans Zimmer…

Een luie zondagmiddag is het ideale moment om het derde luik in mijn bescheiden reeks over filmmuziek te schrijven. Hans Zimmer, een intussen overbekende Duitser in Hollywood, is namelijk ook in staat op je dag op te fleuren met indrukwekkende filmmuziek.

Net als Danny Elfman heeft Zimmer ook geen formele vorming ondergaan, wat nogmaals bewijst dat je geen klassiek expert hoeft te zijn om filmmuziek te componeren. Een flinke dosis talent en een zin voor flair en panache zijn de enige vereisten. Opvallen is de boodschap, iets wat Zimmer goed verstaan heeft.

Wie de naam Hans Zimmer in een gesprek laat vallen, heeft het ongetwijfeld over blockbusters. De stuwende melodieën en het dreunende metrum die een overheersend kenmerk in z’n muziek en domineren menig episch filmspektakel. Het mag zelfs gezegd worden dat zijn stijl een soort benchmark geworden is voor eenieder die een blockbuster op de markt wil gooien. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de naam Jerry ‘Mister CSI’ Bruckheimer, de man die ook verantwoordelijk is voor een niet onbelangrijk aandeel aan monsterlijk dure films, onlosmakelijk verbonden zijn met Zimmer.

Het bekendst is ongetwijfeld Pirates of the Carribean: The Curse of the Black Pearl. Ik weet al wat de kenners onder u nu denken, die boel is geschreven door Klaus Badelt. Dan heb ik nu een klein publiek geheimpje, Klaus Badelt componeerde de hele zwik in samenwerking met zijn leermeester, Hans Zimmer, inderdaad. De hele score, één van de populairste soundtracks van de laatste jaren, is trouwens een last-minute samenraapsel van generische Hollywood clichés die recht uit de stal van Zimmer komen, een formule die het duidelijk goed doet. De muziek van de twee sequels zijn trouwens eenvoudige variaties op het materiaal van de eerste film en werd allemaal geschreven door Zimmer zelf.

Een muzikale vergelijking tussen enkele films is dan ook niet ver weg. De eerste indruk is trouwens niet echt positief ten aanzien van Zimmer’s creativiteit. Ik ga niet zeggen dat de muziek identiek is, maar iedere minuut schreeuwt simultaan Hollywood en Zimmer.

Ik wil zeker niet negatief gaan doen over muziek die overduidelijk gesmaakt wordt door het publiek. Ik ga niet ontkennen dat Zimmers muziek geen adrenaline opwekt als ze goed luid staat in een bioscoopzaal. Ik wil wel graag iets zeggen over het repetitieve patroon. In iedere film vind je immers afwisselend rustige passages die niet veel meer zijn dan opvulling van leegte, gevolgd door een dreigend strijkersakkoord. Daarna komt een actiegevuld gedeelte met een iets hoger tempo (in de meeste gevallen een eenvoudige vierkwartsmaat) dat aangegeven wordt door een leger drums en dat aanvullende opvulling krijgt door keiharde aanslagen van instrumenten die bij de film passen, al dan niet gecreëerd door een synthesizer. De strijkers geven zichzelf ten beste, ook al dan niet elektronisch, door een striemende melodie over het geheel te gooien. De hele boel lost dan uiteindelijk op in een vrij ordinair dominantakkoord dat de komst van een nieuwe rustige periode aankondigt.

Je kan er om rouwen of niet, maar het komt erop neer dat Zimmer een fabriekje draaiende houdt dat de ene na de andere soundtrack voortbrengt. Dit mag je vrij letterlijk nemen, want Zimmer is hoofd van Remote Control Productions, een soundtrackbedrijf in LA. Daarin schuilt een niet onbelangrijke verzameling aan componisten, waaronder Klaus Badelt e.a. Zo is het natuurlijk best een uitdaging om uit te vissen wie nu juist welke soundtrack geschreven heeft. Samen met het bedrijf is een zekere school ontstaan die, zoals hierboven min of meer duidelijk is, erg generische muziek produceert. Zo springt het productiehuis vaak op het laatste moment in bij filmproducties die zonder componist vallen.

Het is natuurlijk niet allemaal pulp, hoewel ik toegeef dat ik een erg ambigue gevoel heb bij Zimmer. We mogen niet vergeten dat hij ook z’n verdiensten heeft. Om tot het huidige punt te komen heeft hij een lange weg afgelegd, gedurende dewelke hij zijn kunde zeker heeft bewezen. Maar toch. Dit is meteen de eerste componist waarbij ik niet met plezier ga analyseren, omdat er gewoon niet veel te vergelijken valt bij de muziek die films tegenwoordig overheerst. Of dat goed of slecht is, is jouw keuze.

Het kan allemaal best mooi klinken, dat ontken ik niet. Ik kijk ook graag naar epische films en die worden er vaak beter op door de even epische muziek. Zuiver muzikaal vind ik het echter allemaal een beetje tekort komen en kan ik het niet laten om er toch zo positief niet over te zijn. Blijven hangen doet het niet en goede muziek wordt juist gedefinieerd omdat ze niet zomaar in de vergetelheid wegzinkt.

Weet je wat? Ga naar Youtube en zoek op “Hans Zimmer tribute”. De collages aan muziek die je tegenkomt bevatten zeker mooie dingen maar wat vooral opvalt is de enorme gelijkenis.
Je mening vorm je zelf.